Grote en kleine investeringen zijn binnen handbereik

Aluminiumfolie achter de radiatoren en koken met de deksel op de pannen, of zonnepanelen op de daken en een warmtepomp: of je het nou kleinschalig aanpakt of rigoureus te werk gaat, duurzaam wonen kan op meer manieren dan je denkt. We vroegen Theodoor Koelewijn van GreenHome om wat handige ‘groene adviezen’.

Energiezuiniger leven zit ‘m soms al in de kleinste dingen. Sommige zaken liggen voor de hand, zoals het wassen op lagere temperatuur, en sommige wat minder – zoals het opengooien van de ramen, juist om stookkosten te verminderen (zie kader). Wist jij bijvoorbeeld dat de fabrieksinstellingen van een cv-ketel vaak standaard staan afgesteld op een aanvoertemperatuur die hoger is dan daadwerkelijk nodig is? ‘De aanvoertemperatuur van verwarmingswater staat meestal standaard op 80, of in een extreem geval, op 90 graden’, vertelt Koelewijn. ‘Dat terwijl een temperatuur van 55 of 60 graden in een gemiddeld appartement voldoende is om de woning te verwarmen. Het duurt misschien wel wat langer om van 15 naar 19 graden te gaan, maar je stookt wel vele malen slimmer. De verlaging van de aanvoertemperatuur van de cv-ketel kan je zo 10 tot 20 procent op je gasrekening besparen.’

Wie nog meer op de langere termijn denkt en bereid is grotere investeringen te doen, kan eveneens veel doen voor een groenere woning. Zorg je namelijk voor goede isolatie, voldoende ventilering en voor de meest duurzame manier van verwarmen, zet je niet alleen stappen richting een beter milieu, maar bespaar je op den duur ook nog eens stookkosten.

Houd de warmte binnen

Een blik in het Kadaster is genoeg om te weten hoe het zit met de isolatie van jouw huis. Is het namelijk gebouwd vóór 1976 en daarna niet meer gerenoveerd, is de kans groot dat de woning niet goed geïsoleerd is. Dit gebeurde destijds namelijk nog niet standaard. ‘Toch is het echt de moeite waard om hier eens serieus in te duiken’, stelt Koelewijn. ‘Met de meest eenvoudige isolatiemaatregelen kan namelijk flink wat gas bespaard worden. De goedkoopste oplossing, spouwmuurisolatie, kost je nog geen 2.000 euro en geeft je er een hoop comfort in huis aan terug. Nóg behaaglijker is vloerisolatie. Deze vorm van isoleren zorgt ervoor dat kou uit de bodem niet de woning in trekt. Bovendien voorkomt het dat bodemvocht omhoog trekt in de vloer en muren.

Ook ramen spelen een belangrijke rol bij isolatie, want, zo vertelt Koelewijn: ‘de ramen zijn het zwakste punt van een woning. Tegenwoordig heeft iedereen wel dubbel glas, maar het ene dubbel glas is het andere niet. Tussen ramen van meer dan 15 jaar oud en HR++ glas zit een groot verschil. Voel maar eens aan het glas bij temperaturen rond de 0 graden. Bij oude ramen is het glas 12 graden, bij HR++ maar liefst 17 graden.’

Toevoer van schone lucht

Aan een goed geïsoleerd huis zit wel één nadeel: wanneer alle kieren en naden zorgvuldig dicht zitten, is enige vorm van natuurlijke ventilatie nagenoeg onmogelijk. Dat heeft negatieve gevolgen voor de luchtkwaliteit, aangezien de CO2- en fijnstofconcentratie in de lucht snel zal oplopen. ‘Dan kun je natuurlijk wel een raam opendoen, maar dat zorgt er weer voor dat je een hoop warmte verliest. Ventileren is een efficiëntere oplossing. Dat kan zowel centraal, via één systeem voor de hele woning, als decentraal – per ruimte afzonderlijk dus. Goede ventilatie zuigt ‘vuile’ lucht weg en voert schone lucht van buiten weer aan. De meest geavanceerde oplossing onttrekt ook nog eens warmte aan de oude lucht, en geeft deze weer mee aan de binnenkomende lucht.’

Een elektrische warmtepomp is een mooie oplossing voor een energiezuinig verwarmingssysteem, maar een huis moet er wel geschikt voor zijn én goed geïsoleerd zijn. Warmtepompen halen hun warmte uit bijvoorbeeld ventilatielucht of grondwater. ‘Huizen die na 2000 gebouwd zijn, kunnen met dit systeem uitstekend verwarmd worden en zodoende van het aardgas af. Bij de meest moderne huizen kan een warmtepomp de cv-ketel helemaal vervangen. Wanneer dit nog een stap te ver is, kan worden bekeken of een “hybride” variant mogelijkheid is waarbij de waterpomp naast de cv-ketel staat. Wanneer de pomp tekortschiet, kan de ketel het dan altijd nog overnemen. Ook in deze variant wordt al veel gas bespaard.’ Eigenaren van een oudere woning, of mensen voor wie de investering (nog) te groot is, kunnen beter opteren voor goede isolatiemaatregelen en afwachten wat er in hun wijk gebeurt. ‘De lokale en regionale overheden komen eind 2021 met wijkgerichte plannen om alternatieven op aardgas te realiseren. Wat dat voor woningeigenaren betekent, en welke mogelijkheden er zijn om bijvoorbeeld op eventuele warmtenetten te worden aangesloten, zal dan blijken.’ Koelewijn besluit met een tip: ‘In veel plaatsen zijn gratis wooncoaches beschikbaar die kunnen adviseren over de meest energiebesparende maatregelen. Het loont om je hier eens te verdiepen: iedereen wil toch immers weten waar het geld het huis uit gaat.’


Tips

Kleine handelingen, groot resultaat

  1. Zorg dat radiatoren de ruimte hebben en hun warmte goed kwijt kunnen.
  2. Ontlucht radiatoren regelmatig. Lucht geleidt warmte minder goed.
  3. Dagelijks 1 minuut korter douchen kan al 25 euro per jaar besparen.
  4. Zet de thermostaat ’s nachts op 15 graden.
  5. Gooi ’s ochtends de ramen open. De vochtige lucht maakt plaats voor droge lucht, waardoor het huis sneller opwarmt.
  6. Maak zo min mogelijk gebruik van de droger.
  7. Was op 30 graden. De was wordt evengoed schoon.
  8. Zorg dat de koelkast minimaal 10 cm ruimte heeft aan de achterkant om warmte kwijt te kunnen.
  9. Kook met deksels op pannen zodat zo min mogelijk warmte verloren gaat.
  10. Zet de oven na gebruik open zodat de warmte het huis in stroomt.

4 vragen over aardgasvrij wonen

Nederland stapt over van aardgas naar duurzame energie, voor een beter klimaat. De einddatum is 2050. Dat klinkt ver weg, maar in de eerste wijken is al een start gemaakt. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal geeft antwoord op de belangrijkste vragen.

Hoe gaan we zonder aardgas ons huis verwarmen?

De ene mogelijkheid is een elektrische warmtepomp. Deze haalt op een energiezuinige manier warmte uit de lucht of de bodem. De andere mogelijkheid is een warmtenet, beter bekend als stadsverwarming. Een warmtenet krijgt bijvoorbeeld restwarmte van de industrie of warmte uit de aarde. Op 2 tot 3 kilometer diepte is het wel 80 tot 100 graden.

Hoe moet ik beginnen?

De eerste stap is het verbeteren van de isolatie van je huis. De groenste energie is de energie die je niet nodig hebt. Bovendien werkt een warmtepomp alleen als er voldoende isolatie is. In veel oudere woningen is er nog geen vloerisolatie en geen gevelisolatie.

Wat als mijn cv-ketel stuk is?

In huizen gebouwd in 2000 of daarna is de isolatie goed genoeg voor een volledig elektrische warmtepomp. In oudere huizen is het soms goed genoeg, maar vaak niet. Je moet dan eerst je isolatie verbeteren. Je zou voor de laatste keer een nieuwe hr-ketel kunnen kopen, en tegelijk beginnen om stap-voor-stap je huis voor te bereiden op een toekomst zonder aardgas.

Als je huis redelijk goed is geïsoleerd, kun je een hybride warmtepomp overwegen. Dat is een kleine warmtepomp mét hr-ketel op gas voor als er veel warmte nodig is. Hiermee vervang je een deel van je gasverbruik door elektriciteit.

Wat kost het?

Het is een behoorlijke investering, maar het levert ook wat op: meer wooncomfort door betere isolatie en lagere energiekosten. Met de rekentool op www.verbeterjehuis.nl ontdek je de kosten en besparingen voor jouw woning.